Druppels voor witter oogwit: kan dat kwaad?

Stralend witte ogen door ‘whitening drops’ zijn één van de vele online trends die steeds vaker opduiken. Maar achter de belofte van een witter oogwit schuilt een belangrijke vraag: wat doen deze druppels eigenlijk met je ogen? En is dat wel zo onschuldig als het klinkt?

Witter oogwit

TikTok-trend: Witter oogwit

Dat witter dan witte tanden steeds populairder zijn geworden de laatste jaren, is geen nieuws. Van whitening-tandpasta’s tot paarse tandpasta’s voor die felbegeerde Hollywood-glimlach, we willen die tanden wit! Maar nu lijken ook onze ogen eraan te moeten geloven.

Op TikTok circuleren talloze video’s met teksten als: “Ontdek de magie van blauwe druppels die je ogen witter maken en roodheid verminderen. Perfect voor een stralende uitstraling!” In zo’n video vertelt een jongen, uiteraard met een stralend witte lach, dat zijn ogen wat rood en geïrriteerd zijn en dat “deze blauwe druppels daarbij zouden helpen.” Hij druppelt de vloeistof in zijn ogen en een paar minuten later: tada, witter oogwit en ogen die minder prikken.

Klinkt goed, zou je denken. Een onschuldige oogdruppel die je ogen niet alleen minder geïrriteerd laat aanvoelen, maar ze ook nog eens witter maakt. Dat kan vast geen kwaad… toch? Wij zochten het voor je uit. Maar eerst: Waarom is je oogwit niet helemaal wit? Waarom worden je ogen soms rood en wat zeggen je ogen eigenlijk over je algehele gezondheid?

Waarom is je oogwit niet helemaal wit?

Je ogen zijn van nature niet spierwit. Dat zit zo: Het witte deel van het oog heet de sclera, ook wel de harde oogrok genoemd. Over de sclera ligt een dun, doorzichtig laagje: de conjunctiva. Dit slijmvlies bevat fijne bloedvaatjes en heeft van nature een lichtroze tot witachtige tint. Dat is ook de reden dat het oogwit nooit helemaal helder wit is.

Terug naar de sclera. Deze stevige buitenlaag geeft het oog zijn vorm en beschermt het tegen drukverschillen en invloeden van binnenuit en van buitenaf. De sclera bestaat uit meerdere lagen bindweefsel en elastisch materiaal, waardoor het oog kleine veranderingen in druk kan opvangen –  bijvoorbeeld bij knipperen, hoesten, bukken of wanneer de oogdruk tijdelijk verandert.

Wanneer je ogen roder lijken dan normaal, betekent dit meestal dat de bloedvaatjes in de conjunctiva wijder zijn geworden. Dat gebeurt als reactie op prikkeling, droogte of ontsteking. De verwijding zorgt voor meer doorbloeding, wat zichtbaar wordt als roodheid.

Veelvoorkomende oorzaken van rode ogen zijn onder andere:

  • Een stofje of vliegje in het oog
    Het oog raakt kort geïrriteerd, waardoor de bloedvaatjes in het oogwit wijder worden en roodheid ontstaat.
  • Een oogontsteking (zoals conjunctivitis)
    Door de ontsteking raken de bloedvaatjes in het oogwit wijder, waardoor het oog rood oogt.
  • Droge of vermoeide ogen
    Bij een verstoorde traanfilm raakt het oogoppervlak geïrriteerd en droog, wat roodheid kan veroorzaken.
  • Langdurig beeldschermgebruik
    Minder knipperen leidt tot uitdroging en prikkeling van het oog.
  • Contactlenzen
    Als lenzen te lang worden gedragen of niet goed bevochtigd zijn, kan het oogoppervlak geïrriteerd raken en rood worden.
  • Allergieën
    Histamine zorgt voor verwijding van bloedvaatjes, wat roodheid en jeuk veroorzaakt.
Druppels voor witter oogwit

Kleur van het oogwit en de gezondheid

Wist je dat de kleur van je oogwit iets kan zeggen over je algehele gezondheid? Dat betekent niet dat een arts aan de hand van je oogwit een diagnose kan stellen, maar veranderingen in kleur kunnen wel een aanwijzing zijn dat de balans in je lichaam wellicht is verstoord.

Rode of bloeddoorlopen ogen zijn het meest bekend. Ze ontstaan vaak doordat de kleine bloedvaatjes in het oogwit wijder worden, bijvoorbeeld door irritatie, droogte, vermoeidheid of een ontsteking. Meestal is dat onschuldig, maar het is wel een signaal dat je ogen ergens op reageren.

Naast roodheid kan het oogwit soms ook andere tinten krijgen. Een gele verkleuring kan bijvoorbeeld wijzen op een verhoogd bilirubinegehalte in het bloed. Bilirubine is een afbraakproduct van rode bloedcellen dat normaal gesproken door de lever wordt verwerkt en via de gal wordt afgevoerd. Als dit proces niet goed verloopt, bijvoorbeeld bij problemen met de lever of galwegen,  kan bilirubine zich ophopen in het lichaam en zichtbaar worden als een gele tint van het oogwit en de huid.

Bij oudere mensen kan het oogwit soms wat blauwachtig lijken. Dat komt doordat het harde oogvlies (de sclera) met de jaren dunner wordt, waardoor het onderliggende weefsel iets meer doorschijnt. Dit is meestal een normaal onderdeel van het ouder worden en geen teken van een oogziekte.

Ook donkere of grijzige vlekjes op het oogwit komen voor. Dit zijn vaak pigmentvlekjes of kleine littekentjes, bijvoorbeeld door zonlicht of eerdere irritatie. In de meeste gevallen zijn ze onschuldig, maar veranderingen in vorm, kleur of grootte verdienen altijd aandacht.

Kortom: het oogwit is geen spierwit oppervlak, maar levend weefsel dat kan reageren op wat er in je lichaam gebeurt. Verkleuringen van het oogwit ‘wegwerken’ met een druppel kan daarom ook onderliggende signalen maskeren. Dat is meteen een belangrijk aandachtspunt bij het gebruik van speciale druppels die het oogwit witter maken.

Zijn druppels voor witter oogwit schadelijk?

Het korte antwoord is: in principe niet, maar er zitten wel een aantal belangrijke kanttekeningen aan.

De werkzame stof in veel zogenoemde whitening drops is brimonidine. Dit is geen gewoon bevochtigend oogdruppeltje, maar een geneesmiddel dat rechtstreeks inwerkt op de bloedvaatjes in je oog. Brimonidine zorgt ervoor dat de kleine bloedvaatjes in de conjunctiva (het dunne slijmvlies over het oogwit) tijdelijk samentrekken. Daardoor:

  • stroomt er minder bloed door die vaatjes
  • zijn ze minder zichtbaar
  • en lijkt het oogwit witter en minder rood

Het rood verdwijnt dus niet omdat de oorzaak is opgelost, maar omdat de bloedvaatjes even worden “dichtgeknepen”. Je kunt het vergelijken met een neusspray die een verstopte neus opent: het effect is merkbaar, maar de onderliggende oorzaak, zoals irritatie, droogte of een ontsteking, blijft bestaan.

Dat is belangrijk, omdat roodheid vaak een waarschuwingssignaal is. Het kan wijzen op droge ogen, overbelasting, contactlenzen die te lang worden gedragen of een beginnende ontsteking. Door dat signaal te onderdrukken met brimonidine kan een probleem ongemerkt verergeren.

Daar komt nog iets bij: in de oogzorg wordt brimonidine normaal gesproken alleen kortdurend en onder toezicht gebruikt. Niet als cosmetisch ‘opfrisdruppeltje’. Het is daarom zorgelijk dat er online allerlei varianten vrij verkrijgbaar zijn, vaak zonder duidelijke informatie over samenstelling en veiligheid.

Volgens medische richtlijnen mag brimonidine bovendien slechts beperkt worden gebruikt; meestal maximaal 72 uur en slechts een paar keer per dag. Bij cosmetisch gebruik bestaat het risico dat mensen de druppels te vaak of te lang gebruiken. Dat kan leiden tot:

  • een rebound-effect, waarbij de ogen juist roder worden zodra het middel is uitgewerkt
  • verergering van droogte en irritatie
  • het maskeren van onderliggende oogproblemen

Kortom: brimonidine zelf is niet per definitie schadelijk wanneer het op de juiste manier en onder begeleiding wordt gebruikt. Maar bij cosmetische whitening drops, waarvan de samenstelling niet altijd duidelijk is en die vaak te frequent worden gebruikt, kan je wel je vraagtekens zetten. Mocht je brimonidine willen gebruiken, ga dan altijd naar een arts en gebruik het onder toezicht en volg de adviezen van de arts.

Oogwit witter maken

Hoe kan ik mijn ogen witter maken zonder whitening drops?

Wat vaststaat is dat wanneer je het vermoeden hebt dat er meer aan de hand is dan rode of vermoeide ogen, je altijd een arts om advies moet vragen. Gele verkleuring van het oogwit, plotselinge kleurveranderingen of aanhoudende roodheid kunnen namelijk wijzen op een onderliggend probleem dat eerst moet worden onderzocht.

Heb je echter af en toe last van rode ogen of heeft een arts een onderliggend probleem uitgesloten? Dan kan je deze tips gebruiken om je ogen minder rood en helderder te laten lijken:

  1. Geef je ogen rust: Neem regelmatig pauzes bij beeldschermwerk en kijk af en toe in de verte – bijvoorbeeld met de 20-20-20-methode. Dit helpt je ogen te ontspannen en stimuleert natuurlijk knipperen.
  1. Zorg voor voldoende vitamine C en bètacaroteen: Deze voedingsstoffen ondersteunen de gezondheid van de bloedvaatjes en het oogoppervlak. Ze zitten onder andere in fruit, groenten en bladgroenten.
  1. Let op je contactlenzen: Draag ze niet langer dan aanbevolen en geef je ogen af en toe een lensvrije dag.
  1. Gebruik bevochtigende oogdruppels zonder conserveringsmiddelen: Deze ondersteunen je natuurlijke traanfilm zonder de bloedvaatjes te beïnvloeden.
  1. Vermijd irriterende factoren: Denk aan rook, droge lucht, airco en wrijven in je ogen.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *