Wat is een leesadditie?
- Leonie
- 04 februari 202604 feb 2026
- Bekeken: 17
Ben je de 40 gepasseerd en merk je dat je de krant of je boek steeds iets verder van je af moet houden? Je bent zeker niet de enige. Vanaf een bepaalde leeftijd komt dit heel vaak voor. Draag je al een bril of contactlenzen, dan is er meestal een extra correctie nodig voor dichtbij: een leesadditie. Maar wat is een leesadditie precies en hoe werkt dat als je lenzen draagt? Wij leggen het uit.
Wat betekent leesadditie precies?
Als je naar een opticien of contactlensspecialist gaat voor een oogmeting, krijg je een recept met daarop verschillende cijfers en afkortingen. Draag je al een bril of contactlenzen, dan herken je die vast. Denk bijvoorbeeld aan S (sterkte), C (cilinder) of AX (as). Ze geven allemaal aan welke correctie je ogen nodig hebben.
Een van die afkortingen kan ook ADD zijn. Dat staat voor leesadditie. Een leesadditie is iets anders dan je vertecorrectie. Waar je vertecorrectie bijziendheid of verziendheid corrigeert en ervoor zorgt dat je scherp ziet in de verte, is een leesadditie een extra correctie voor dichtbij. Die wordt pas toegevoegd als je ogen daar extra ondersteuning bij nodig hebben.
De leesadditie is daarmee een aanvulling op je vertecorrectie. Vaak wordt deze toegevoegd aan een bestaande bril- of lenssterkte, maar dat hoeft niet. Ook als je in de verte nog prima ziet en geen bril of contactlenzen draagt, kan een oogmeting uitwijzen dat extra ondersteuning bij dichtbij zien wenselijk is.
Hoewel de term leesadditie anders doet vermoeden, is deze correctie niet alleen bedoeld voor lezen. Een leesadditie helpt je beter zien bij alles wat je van dichtbij doet, zoals werken op je telefoon, tablet of laptop, handwerken of andere activiteiten waarbij je van dichtbij scherp moet zien. De naam komt vooral voort uit het feit dat lezen vaak het eerste moment is waarop mensen merken dat dichtbij zien lastiger wordt.
Waarom gaat mijn zicht achteruit?
Dat je van dichtbij minder scherp gaat zien, is een normaal en natuurlijk onderdeel van het ouder worden. Het is dus belangrijk om te weten dat het hier niet gaat om een oogziekte, maar om een verandering die bij bijna iedereen voorkomt. De eerste tekenen zijn vaak al merkbaar vanaf, houd je vast, ongeveer 40 jaar. Deze verandering wordt ook wel ouderdomsverziendheid genoemd, of met een medische term: presbyopie.
Je merkt bijvoorbeeld dat kleine letters lastiger te lezen worden of dat je tekst steeds verder van je af moet houden. De oorzaak ligt in de ooglens. Normaal gesproken is deze lens flexibel en kan hij zich makkelijk aanpassen om scherp te stellen op verschillende afstanden. Naarmate je ouder wordt, verliest de ooglens geleidelijk die flexibiliteit. Hierdoor wordt het moeilijker om scherp te focussen op dingen van dichtbij.
Een leesadditie helpt je ogen hierbij. De extra correctie neemt als het ware een deel van het scherpstelwerk over, zodat je bijvoorbeeld weer comfortabel kunt lezen. Tijdens een oogmeting kan een opticien vaststellen welke leesadditie bij jouw ogen past.
Wanneer is het tijd om je ogen te laten controleren?
Sommige mensen kunnen hun hele leven prima dichtbij blijven zien zonder extra correctie, maar voor de meeste mensen wordt dat op een gegeven moment lastiger. De eerste signalen verschijnen zoals gezegd gemiddeld rond het veertigste levensjaar. Dat is geen vaste leeftijdsgrens. Het verschilt per persoon en hangt onder andere af van erfelijke factoren, hoe flexibel je ooglens is en hoe hard je ogen dagelijks moeten werken. Mensen die veel lezen of langdurig naar een scherm kijken, merken soms eerder dat dichtbij scherpstellen meer moeite kost.
Typische signalen dat het tijd wordt om je ogen te laten controleren zijn:
- Moeite met kleine letters
Tekst in een boek, krant of op je telefoon wordt minder scherp. Je ogen moeten meer moeite doen om scherp te stellen, waardoor details lastiger te onderscheiden zijn. - Tekst steeds verder van je af houden
Door meer afstand te nemen, probeer je het scherpstellen makkelijker te maken. Dit is een veelvoorkomende en herkenbare reactie wanneer dichtbij zien lastiger wordt. - Sneller vermoeide ogen
Je ogen moeten harder werken om scherp te blijven, vooral bij langdurig lezen of beeldschermgebruik. Dit kan zorgen voor een vermoeid of gespannen gevoel en soms zelfs hoofdpijn.
Herken je één of meerdere van deze signalen, dan kan een leesadditie helpen om je ogen te ontlasten en weer comfortabel te zien van dichtbij. Een oogmeting laat zien of je een leesadditie nodig hebt en welke sterkte je ogen nodig hebben om weer goed van dichtbij te zien. Die extra correctie kan vervolgens op verschillende manieren worden toegepast, bijvoorbeeld met een leesbril of met multifocale contactlenzen.
Leesadditie en contactlenzen: hoe werkt dat?
Draag je contactlenzen met een vertecorrectie en heb je nu een leesadditie voorgeschreven gekregen? Dan vraag je je misschien af hoe dat samengaat met je lenzen. Goed nieuws: er zijn verschillende mogelijkheden. Welke optie het beste bij je past, hangt af van je persoonlijke voorkeur en je dagelijkse activiteiten.
Een veelgekozen oplossing is om de gewone contactlenzen te blijven dragen en daarnaast een aparte leesbril te gebruiken. In dat geval corrigeren de lenzen het zicht voor veraf, terwijl de leesbril zorgt voor extra ondersteuning bij dichtbij kijken. Denk aan lezen, werken op de computer of het gebruik van je telefoon. Deze combinatie is eenvoudig en effectief, maar heeft ook een nadeel: je moet de leesbril steeds bij de hand hebben. Voor sommige mensen is dat precies de reden om te kiezen voor een andere oplossing.
Een alternatief zijn multifocale contactlenzen, ook wel varifocale contactlenzen genoemd. Met deze lenzen heb je geen aparte leesbril nodig. Ze zijn zo ontworpen dat ze zowel het zicht van veraf als van dichtbij corrigeren. In één lens zitten meerdere sterktes verwerkt, waardoor je ogen automatisch de juiste scherpte gebruiken, afhankelijk van waar je naar kijkt. Dit gebeurt geleidelijk en zonder dat je daar bewust mee bezig bent.
Ga je voor het eerst multifocale contactlenzen kopen, dan is het aan te raden om hiervoor langs te gaan bij een contactlensspecialist. Er zijn namelijk veel verschillende soorten multifocale lenzen en niet elke lens werkt hetzelfde. Bovendien is het normaal dat je in het begin even moet wennen aan dit type lenzen. Je kan bijvoorbeeld wat wazig zien of duizelig worden. Een contactlensspecialist kan je hierbij begeleiden en de lenzen zo nodig aanpassen voor optimaal comfort en zicht
Verandert je leesadditie in de loop van de tijd?
Ja, je zicht van dichtbij verandert meestal geleidelijk in de loop van de tijd. De leesadditie is dus permanent. Naarmate je ouder wordt, neemt de flexibiliteit van de ooglens steeds verder af. Daardoor wordt de leesadditie stap voor stap iets hoger. Dit proces verloopt langzaam en stabiliseert meestal rond het zestigste levensjaar.
Omdat deze verandering zo geleidelijk gaat, merk je het vaak niet meteen. Je ogen passen zich ongemerkt aan en kunnen een tijdlang extra hard werken om het verminderde scherpstellen te compenseren. Juist daarom zijn regelmatige oogcontroles belangrijk. Zo kan op tijd worden bekeken of je leesadditie nog goed aansluit bij wat je ogen nodig hebben. Dat helpt om onnodige klachten op de lange termijn te voorkomen, zoals vermoeide ogen, hoofdpijn of een gespannen gevoel rond de ogen. Met een bril of contactlenzen met de juiste leesadditie voorkom je dat je ogen zichzelf blijven overbelasten en blijf je comfortabel zien van dichtbij.
Merk je dat dichtbij kijken steeds meer moeite kost? Dan is een oogmeting een fijne eerste stap. Zo weet je zeker dat je ogen krijgen wat ze nodig hebben en kun je blijven doen wat je doet, zonder extra inspanning of klachten.
